Waarom zegt iedereen ‘druk, maar te doen’?

Wat erachter zit

Veel werk is normaal geworden. In 2025 zei 40 procent van de werknemers dat ze vaak of altijd erg veel werk moeten doen. Bij managers was dat bijna 59 procent. Wie het gesprek over werkdruk zou moeten voeren, heeft het dus vaak zelf het drukst.

Toch is de hoeveelheid werk niet het hele verhaal. Dat is geen nieuw inzicht. Al in 1979 liet onderzoeker Robert Karasek zien dat het vooral zwaar wordt als veel moeten samengaat met weinig te zeggen hebben over hoe en wanneer je het doet. Ruim veertig jaar later bevestigt onderzoek dat nog steeds. Volgens TNO gold het in 2025 voor 15 procent van de werknemers.

Een derde factor wordt vaak vergeten: onduidelijkheid. Een grote analyse van zestig jaar onderzoek naar ‘rolstress’ vond dat onduidelijkheid over je taken en verwachtingen over de hele linie het schadelijkst was, schadelijker nog dan te veel werk.

Wat het lichter of zwaarder maakt, is of je er alleen voor staat. Later onderzoek voegde steun van collega's toe aan het model van Karasek: veel moeten, weinig invloed én weinig steun bleek de zwaarste combinatie. En wie na het werk niet meer loskomt, herstelt minder goed, waardoor de reserve langzaam opraakt.

De gevolgen zijn groot. In 2023 verzuimden werknemers ruim 10 miljoen dagen door een te hoge werkdruk. En 38 procent van de werknemers vindt zelf dat er (meer) maatregelen nodig zijn. Mensen weten dus heel goed wat er speelt.

Waarom je het vaak te laat ziet

Druk zijn is normaal geworden. Soms zelfs een teken dat je ertoe doet. Wie zegt dat het te veel is, voelt zich zwak, of is bang dat het werk naar een collega gaat die het ook al druk heeft. Dus blijft het bij een algemeen gevoel, en wordt het geen concreet gesprek over welke taak te veel is of wat er mag blijven liggen.

En de leidinggevende heeft het zelf vaak ook druk. Daardoor is er weinig tijd en ruimte om door te vragen, en klinkt “druk, maar te doen” als een geruststelling.

Het belangrijkste verschil zie je bovendien niet in één gesprek: dat tussen een drukke periode en maanden overbelasting. Een piek is vol te houden. Een patroon niet. Maar of drukte een piek of een patroon is, zie je alleen als je het blijft volgen. Wie één keer vraagt, ziet een momentopname. Tot iemand uitvalt en het werk alsnog verdeeld moet worden.