Werkdruk

Druk is niet het probleem. Geen grip wel.

Waarom de ene drukke baan energie geeft en de andere uitput.

Redactie vroegsignaal.nl · 3 min lezen · laatst gecontroleerd oktober 2026

Twee collega's hebben het even druk. De een gaat 's avonds voldaan naar huis, de ander leeg. Hoe kan dat?

Wat ontdekte Karasek?

In 1979 publiceerde de Amerikaanse onderzoeker Robert Karasek een model dat nog steeds veel wordt gebruikt. Zijn punt: niet de hoeveelheid werk alleen bepaalt of het werk zwaar is. Het gaat om de combinatie van wat er van je gevraagd wordt en hoeveel je er zelf over te zeggen hebt.

  • Veel eisen, veel regelruimte: uitdagend werk, waar je van leert.
  • Veel eisen, weinig regelruimte: stressvol werk. Hier ontstaan de meeste klachten.
  • Weinig eisen, veel regelruimte: rustig werk.
  • Weinig eisen, weinig regelruimte: passief werk, waar mensen afvlakken.

Dat het model zo oud is, zegt iets: het is sindsdien steeds opnieuw getoetst, en het houdt stand. Een grote analyse uit 2017 vond dat mensen met veel eisen en weinig regelruimte een duidelijk hoger risico lopen op een depressie.

Hoe ziet grip eruit?

Je kunt het werk niet altijd minder maken. Maar je kunt vaak wel meer grip geven. Dat zit meestal in kleine dingen:

  • Een planner die zelf de volgorde van haar werk bepaalt, in plaats van die elke ochtend opgelegd te krijgen.
  • Een monteur die zelf mag beslissen hoe hij een klus afrondt, zonder eerst op akkoord te wachten.
  • Een team dat zelf de taken verdeelt als er iemand uitvalt.

Wie zelf mag bepalen in welke volgorde hij werkt, wanneer hij pauze neemt of hoe hij een klus aanpakt, kan meer aan.

Je kunt geen tijd geven. Wel invloed.

Wil je zien waar bij jullie de druk vandaan komt? Gebruik dan Werkdruk in beeld.

Om mee te nemen

  • Hoeveel werk iemand aankan, hangt ook af van hoeveel invloed hij heeft.
  • Regels en procedures kunnen mensen onnodig vastzetten.
  • Regelruimte hoort in de RI&E, net als de hoeveelheid werk.

Een vraag voor jezelfWelke beslissing houd je bij jezelf, terwijl een ander die beter kan nemen?

Deel dit artikelLinkedInE-mail

Verder lezen

Alles over werkdruk →

Bronnen

  1. Karasek (1979) – Job Demands, Job Decision Latitude, and Mental Strain: Implications for Job Redesign, Administrative Science Quarterly
  2. Madsen e.a. (2017) – Job strain as a risk factor for clinical depression: systematic review and meta-analysis with additional individual participant data, Psychological Medicine