Waarom je beste medewerker in het overleg zijn mond houdt

Je sluit het werkoverleg af met: “Nog vragen of opmerkingen?” Het blijft stil. Fijn, denk je, iedereen is aan boord. Twee dagen later hoor je bij de koffieautomaat dat Sanne het plan eigenlijk helemaal niet ziet zitten. Ze zag het probleem al maanden aankomen.

Hoeveel mensen houden hun mond?

Volgens TNO zegt 70 procent van de werknemers dat ze lastige kwesties naar voren kunnen brengen. Draai dat om: bijna een op de drie zegt dat niet te kunnen. In een team van tien zitten er dus zomaar drie die twijfelen of het veilig is om iets lastigs aan te kaarten.

Waarom zei Sanne niets?

Niet omdat ze geen mening had. Wie in het overleg zegt dat een plan niet werkt, zet iets op het spel: hoe de leidinggevende over je denkt, hoe collega's je zien, je plek in het team. Dus weegt ze af. Levert het iets op? Of word ik vooral gezien als iemand die lastig doet?

Wat bepaalt die afweging?

Hoogleraar Amy Edmondson noemt het psychologische veiligheid: het gedeelde gevoel dat je in een team een risico kunt nemen, zoals een vraag stellen of een fout toegeven, zonder dat het je wordt aangerekend.

Dat gevoel ontstaat niet door beleid, maar door ervaring. Mensen kijken wat er gebeurt met wie wél iets zegt. Wordt die bedankt, of weggezet? Gebeurt er iets mee, of verdwijnt het? Dat ene moment vertelt de rest van het team meer dan welk beleid ook.

Wat kun je anders doen?

Vervang “Nog vragen?” door een vraag die uitnodigt tot twijfel: “Wat zie ik over het hoofd?” of “Waar maak je je het meest zorgen over?” En als iemand iets kritisch zegt: bedank eerst, verdedig daarna. Meer voorbeelden vind je in Zinnen die het echte gesprek openen.