Zo herken je vroege burn-outsignalen
Burn-out begint zelden met instorten. Het begint met kleine veranderingen die je makkelijk wegverklaart.
Lisa was altijd als eerste binnen. Ze had overal een mening over, en meestal een goede. De laatste maanden is ze stiller. Ze vergeet afspraken, reageert kortaf op een grapje en zegt “het zal wel” als er iets verandert. Niemand maakt zich echt zorgen. Ze is er toch gewoon?
Wat zijn de vier kernsignalen?
Onderzoekers van de KU Leuven onderscheiden vier kernsymptomen van burn-out. In de praktijk zien ze er zo uit:
- Uitputting. Al moe bij het opstaan, een weekend is niet genoeg om bij te komen. Anderen zien minder energie, trager werken, vaker kort ziek.
- Afstand nemen van het werk. Met tegenzin naar het werk, cynisch over plannen. Anderen zien iemand die zich terugtrekt en minder zegt.
- Moeite met concentreren. Vergeetachtig, moeite om erbij te blijven. Anderen zien meer fouten en gemiste afspraken.
- Emoties minder onder controle. Korter lontje, sneller geraakt. Anderen zien felle reacties en vaker conflict.
Daarnaast komen vaak slaapproblemen, piekeren en lichamelijke klachten zoals hoofdpijn voor.
Waarom zie je het zo laat?
Omdat elk signaal apart een andere verklaring heeft. Moe? Druk weekend. Kortaf? Slechte dag. Pas als je de signalen naast elkaar legt, zie je het patroon.
En wie het zwaar heeft, zegt het zelden uit zichzelf. Niet omdat het niet speelt, maar omdat hij de relatie met zijn leidinggevende of collega's niet op het spel wil zetten. Hij wil niet als lastig of negatief gezien worden. Dus zegt hij dat het goed gaat.
Verandering zie je alleen als je weet hoe het was
Het belangrijkste signaal is verandering: iemand is anders dan een paar maanden geleden. Maar dat verschil zie je alleen als je weet hoe iemand eerder was. Wie alleen in het jaargesprek vraagt hoe het gaat, heeft geen vergelijking. Wie regelmatig vraagt, ziet het verschil op tijd.
Het belangrijkste signaal is niet wat je ziet, maar wat er veranderd is.
Wil je op een rij zetten wat je ziet? Gebruik dan Vroege signalen herkennen. Het helpt je signalen te ordenen, het is geen diagnose. Of iets burn-out is, bepaalt een arts.
Om mee te nemen
- Eén slechte week is geen patroon. Weken anders dan normaal wel.
- Dat iemand niets zegt, zegt meer over hoe veilig het voelt dan over hoe het gaat.
- Burn-outklachten van nu zijn het verzuim van morgen.
Een vraag voor jezelfZou iemand in je team het jou vertellen als hij op reserve draait?